Сярод жыхароў Гродзенскай вобласці даўжнікам па аліментах часта аказваюцца мужчыны, а ўзрост самага дарослага неплацельшчыка ўжо дасягнуў 71 года. Супрацоўніца галоўнага ўпраўлення юстыцыі Гродзенскага аблвыканкама Васіліса Этман распавяла «Гродзенскай праўдзе» аб сярэднім партрэце даўжнікоў па аліментах і метадамі барацьбы з праблемай.
Аліменты: чаму бацькі абавязаны іх плаціць і на кім ляжыць адказнасць?
Па законе бацькі абавязаны ўтрымліваць сваіх непаўналетніх дзяцей. Бацькі могуць плаціць аліменты самі ці, у адваротным выпадку, іх утрымліваюць з заробку, пенсіі, пасобія ці стыпендыі. Пры гэтым нават калі другі з бацькоў плаціць аліменты добраахвотна, іншы з бацькоў усё роўна можа пайсці ў суд — як правіла гэта робяць у выпадках, калі вусныя дамоўленасці перастаюць працаваць. Закон аднолькавы для ускіх – калі маці не плаціць грошы на дзіця, у бацькі ёсць поўнае юрыдычнае права спагнаць гэтую суму.
Таксама ў практыцы органаў прымусовага выканання Гродзенскай вобласці здараюцца сітуацыі, калі аліменты спаганяюць на паўналетніх, але непрацаздольных дзяцей.
Ад 25% заробку да 100% пражытачнага мінімуму: які памер аліментаў?
Калі бацькі не заключалі шлюбны ці іншыя дагаворы, то выплаты спаганяюцца ў працэнтных суадносінах ад зарплаты або іншага месячнага даходу. На адно дзіця – 25%, на дваіх – 33%, а на траіх і больш дзяцей – 50%.
Калі ў аднаго з бацькоў занадта маленькі даход або зусім няма працы, то памер аліментаў разлічваецца ў залежнасці ад бюджэту пражытачнага мінімуму (БМП). Да 2026 года памер БМП складае 509,6 руб. Такім чынам мінімальны памер аліментаў складзе 50% ад БМП на адно дзіця, 75% на дваіх і 100% на траіх дзяцей.
Закон таксама дазваляе спагнаць нявыплачаныя аліменты за мінулыя гады, але ў судзе пазоўніку давядзецца даказаць, што ён і раней спрабаваў атрымаць грошы на дзіця. Напрыклад, пісаў былому мужу і прасіў дапамогі, але той грошай не даваў.
Як звярнуцца ў суд?
Калі супруг адмаўляецца плаціць, трэба звярнуцца ў суд з заявай аб спагнанні аліментаў. Усё роўна, скасаваны шлюб афіцыйна ці не. Падача заявы для спагнанніка бясплатная, а дзяржпошліну ў далейшым суд спагоніць з даўжніка.
Бацьку трэба падаць пасведчанне нараджэння дзіцяці і дакументы аб шлюбе або яго скасаванні.
Як атрымаць аліменты?
Пасля выйгранага суда не абавязкова адразу ж ісці да судовых выканаўцаў, каб спагнаць з былога жонка аліменты. Бацька можа наўпрост адправіць выканаўчы дакумент па месцы працы даўжніка – для гэтага трэба напісаць заяву на імя кіраўніцтва арганізацыі, прыкласці арыгінал дакументы і абавязкова ўказаць рэквізіту свайго банкаўскага рахунку. На яго бухгалтэрыя і будзе пералічваць грошы.
Калі ж месца працы былога супруга невядомыя, тады пытаннем займаюцца органы прымусовага выканання (ОПІ). Падаецца скарга ў аддзел ОПІ па месцы жыхарства даўжніка і прыкладваецца арыгінал выканаўчага дакумента. Таксама прапісваюцца рэквізіты банкаўскага рахунку (калі гэтага не зрабіць, судовыя выканаўцы маюць права не прыняць дакументы) і перыяд, з якога трэба пачаць выплачваць аліменты.
Як дзяржава паступае з даўжнікамі?
Бацька абавязаны выплачваць аліменты за бягучы месяц не пазней за апошні дзень наступнага. Гэта значыць даўжнік мае права пералічваць выплаты за травень да канца чэрвеня, 1 ліпеня афіцыйна зафіксуюць запазычанасць.
Калі пасля суда бацька не плаціць аліменты, прымяняюць комплекс мер па абмежаванні яго дзейнасці. У першую чаргу судовыя выканаўцы здымаюць сродкі з усіх карт і дэпазітаў даўжнікоў. Пасля ідзе забарона на выезд за мяжу, пазбаўленне правоў кіроўцы, а ў некаторых выпадках абмежаванне ў карыстанні званкамі і мабільным інтэрнэтам.
Калі і гэтыя меры аказваюцца нядзейснымі і бацька наўмысна не плаціць больш за тры месяцы на працягу года, судовы выканаўца адпраўляе ў органы ўнутраных спраў пастанову аб узбуджэнні крымінальнай справы па арт. 174.
За першае такое парушэнне суд, як правіла, прызначае грамадскія працы (у межах 240-300 гадзін) або папраўчыя работы. За паўторнае ўхіленне пагражае рэальны тэрмін – арышт на два-тры месяцы або абмежаванне волі.
Ці можна спісваць аліменты з бацькоў даўжніка?
Юрыдычна не. Але часам бацькі даўжніка добраахвотна закрываюць ягоную запазычанасць па аліментах, каб той не атрымаў крымінальны артыкул.
Аліменты не плацяць пераважна мужчыны: статыстыка па Гродзенскай вобласці
- 9 368 выканаўчых вытворчасцяў знаходзіцца сёння на выкананні ў ОПІ рэгіёну ў дачыненні да 8085 чалавек.
- 4% неплацельшчыкаў – жанчыны. Пераважная большасць даўжнікоў па аліментах у вобласці – мужчыны.
- Ад 30 да 50 гадоў – сярэднестатыстычны ўзрост аліментшчыка. Гэта дарослыя, працаздольныя людзі, якія маюць магчымасць паўнацэнна працаваць. Прывязаць запазычанасць да канкрэтнай прафесіі немагчыма.
- Самая маладая мама-даўжніца ў вобласці – 20-гадовая дзяўчына. Яна павінна выплачваць аліменты на дваіх дзяцей.
- Самы ўзроставы даўжнік – 71-гадовы мужчына. Яго дзіця нарадзілася ў 2008 годзе і сёлета дасягае паўналецця, аднак за бацькам да гэтага часу лічыцца непагашаны доўг.
