Напярэдадні Дня ўсіх святых, які ў каталіцкай традыцыі адзначаецца 1 лістапада, партал Гродзенскай каталіцкай епархіі задаў некалькі пытанняў ксяндзу Артуру Ляшнеўскаму. Ксёндз растлумачыў, як правільна ўшаноўваць памяць памерлых блізкіх.
Адкуль пайшла традыцыя пакідаць свечкі на магілах продкаў?
Карані традыцыі сыходзяць у старажытнасць – у дахрысціянскія часы агонь на магілах продкаў лічыўся сродкам сувязі з памерлымі, спосабам “сагрэць” іх або асвятліць шлях, тлумачыць ксёндз Артур Ляшнеўскі.
З прыходам хрысціянства гэтае дзеянне пераасэнсавалі: ужо ў першыя стагоддзі хрысціяне збіраліся ў катакомбах, на месцах пахаванняў пакутнікаў, дзе запальвалі алейныя лямпы і свечкі. Рабілі гэта не толькі дзеля фізічнага святла, але і як знак ушанавання тых, хто перайшоў у вечнасць.
З часам у каталіцкім касцёле замацаваўся звычай прыносіць лампадкі на могілкі, асабліва 1 лістапада ў Дзень усіх святых і 2 лістапада, калі ўзгадваюць усіх памерлых вернікаў.
Як агонь разумеюць у каталіцызме
З пункту гледжання каталіцызму жывы агонь на магіле мае некалькі ключавых значэнняў.
Хрыстос. Святло святла, напамін пра ўваскрослага Ісуса, які перамог цемру граху і смерці. Запальваючы жывы агонь, вернікі прызнаюць, што жыццё чалавека не заканчваецца на могілках, а працягваецца ў Божым святле.
Сімвал вечнага святла (Lux perpetua). У каталіцкіх малітвах за памерлых часта гучаць словы: “Святло вечнае няхай ім свеціць”. Запаленая лампадка на магіле – фізічнае адлюстраванне малітвы. Гэта просьба да Бога прыняць душу памерлага ў Царства вечнага святла.
Элемент ахвяры і малітвы. Прысутнасць на могілках, купля лампадкі і запальванне агню – асаблівая ахвяра часам і намаганнямі чалавека дзеля памяці аб блізкім. Свечка гарыць і паступова згарае – гэта сімвалізуе само чалавечае жыццё, якое павінна быць аддадзена Богу, а таксама няспынную малітву, што працягваецца нават тады, калі вернік сышоў з могілак.
Электронныя свечкі супярэчаць аснове сімвала?
Духавенства заклікае адмовіцца ад электрычных лампадак на карысць сапраўдных свечак. Прычын называюць некалькі: страта сакральнасці і праўдзівасці, адсутнасць працэсу згарання (у электронным прыборы няма моманту «жыцця»), а таксама шкодныя для экалогіі наступствы. Традыцыйныя лампады з воску ці парафіна ў шкляных падсвечніках наносяць прыродзе ў разы менш шкоды, чым пластыкавыя электронныя скрынкі з батарэйкамі. Пасля яны будуць раскладацца ў магілах стагоддзямі, забруджваючы глебу.
Чытайце таксама: Пластыкавыя кветкі на магілах перажывуць пахаваных на сотні гадоў
