У Ашмянскім краязнаўчым музеі адкрылася выстава «У пошуках страчанага часам», дзе сабраны сотні прадметаў розных эпох, знойдзеных на раскопках Гальшанскага археалагічнага комплексу. Паглядзець на старадаўнія рэчы можна да 15 мая.
Усяго на выставе паказалі амаль 600 знаходак з раскопак Гальшанскага археалагічнага комплексу. У яго ўваходзяць паселішча XI–XVI стагоддзяў, яшчэ тры паселішчы і некалькі курганоў. Гэтыя экспанаты дапамагаюць даведацца пра гісторыю Гальшан і наваколля — ад V да XIX стагоддзя, паведамляе БЕЛТА.
На выставе, напрыклад, можна ўбачыць мангольскія стрэлы, візантыйскія амфары, гузікі ад формы французскіх салдат 1812 года.
«Вынікі вывучэння Гальшанскага комплексу сапраўды здзіўляюць: тут знойдзены стрэлы гунаў V стагоддзя, рэчы, якія адносяцца да культуры ўсходнелітоўскіх курганоў, шкляныя бранзалеты і паясныя накладкі Х–XI стагоддзяў, мангольскія стрэлы сярэдзіны XIII стагоддзя, рэшткі візантыйскай амфары і многае іншае. Завяршае экспазіцыю раздзел, прысвечаны вайне 1812 года: кулі, накладкі на ківер, гузікі французскай і рускай армій, шрапнэль — усё гэта сведчанні баёў у ваколіцах Гальшан», — распавяла дырэктар музея Настасся Навіцкая.
Раскопкі на Гальшанскім археалагічным комплексе вядуцца ўжо каля 20 гадоў. У экспедыцыях удзельнічаюць не толькі прафесійныя археолагі, але і вучні Гальшанскай школы, пры якой адкрыты гісторыка-археалагічны лагер «Кентаўры».
Праект падрыхтаваны Ашмянскім краязнаўчым музеем імя Ф. К. Багушэвіча сумесна з Інстытутам гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук.
Што яшчэ знаходзілі ў Гальшанах і ваколіцах
Падчас раскопак у 2025 годзе археолагі, напрыклад, знайшлі артэфакты ўзростам да 1800 гадоў. Яны даказваюць, што людзі жылі ў Гальшанах задоўга да першага згадкі ў 1280 годзе. Тут таксама выявілі стаянкі каменнага веку, прадметы неаліту, крыжы і абярэгі XI стагоддзя, а таксама наканечнікі стрэл гунаў.
У 2019 годзе непадалёк ад Гальшан і вёскі Шчапанавічы знайшлі язычніцкае пахаванне X стагоддзя з упрыгажэннямі — бранзалетамі, грыўнямі і фібуламі. Гэтыя адкрыцці паказалі, што рэгіён быў важным пунктам у эпоху паходаў кіеўскіх князёў.
