Таццяна, жыхарка адной з вёсак Карэліцкага раёна — Ярэмічы — адстаяла адзіную мясцовую краму «Родны Кут». Яна апублікавала ў TikTok відэа пра тое, што гандлёвая кропка можа закрыцца, а таксама пра тое, з якімі праблемамі з-за гэтага сутыкнуцца жыхары навакольных вёсак. Пасля публікацыі на сітуацыю адрэагавалі ўлады і кіраўніцтва сеткі. Гісторыю барацьбы за гандлёвую кропку распавядае выданне BGmedia.
Звольнілася адзіная прадавачка
Крама працавала ў вёсцы Ярэмічы і абслугоўвала навакольныя вёскі: Малыя Жухавічы, Новае Сяло, Пагарэлку, Вялікую Вобрыну, Малую Вобрыну, Даўгінава і Сіняўскую Слабаду.
Сітуацыя абвастрылася, калі з крамы звольнілася супрацоўніца. Паводле слоў Таццяны, жанчына не вытрымала нагрузкі, выконваючы функцыі адначасова апальшчыка, грузчыка і прадаўца. У выніку крама часова зачынілася. У сваім TikTok Таццяна абвінаваціла кіраўніцтва сеткі ў абыякавасці да супрацоўнікаў і вяскоўцаў.
Што адбылося пасля публікацыі роліка
Відэа ў сацсетках прыцягнула ўвагу чыноўнікаў. Мясцовыя ўлады і кіраўніцтва гандлёвай сеткі адрэагавалі даволі хутка.
У вёсцы прайшоў сельскі сход з удзелам старшыні сельсавета, прадстаўнікоў аддзела эканомікі Карэліцкага райвыканкама і сістэмы спажывецкай кааперацыі. Таццяна ўзняла вострыя пытанні: наяўнасць пратэрмінаваных прадуктаў, празмерная нагрузка на персанал і тэхнічныя няспраўнасці (напрыклад, касавыя тэрміналы, якія пастаянна «глючаць»).
Кіраўніцтва прапаноўвала замяніць стацыянарную краму аўталаўкамі, але Таццяна з гэтым не пагадзілася. Яна адзначыла, што асартымент у аўталаўках скарачаецца ад пункта да пункта і яны не могуць стаць паўнавартаснай заменай краме.
Ці ўдалося вырашыць праблему?
Пасля чарговых публікацый у TikTok сітуацыя вырашылася пазітыўна. Крама зноў адчынілася. Супрацоўнікам паабяцалі ліквідаваць тэхнічныя праблемы, у тым ліку адрамантаваць няправільна ўсталяваны кандыцыянер, які выдзімаў цёплае паветра ў столь.
Пасля сходу Таццяна наведала адкрытую краму. Яна адзначыла, што ўнутры стала чыста і акуратна, знікла «пратэрміноўка», а пакупнікоў абслугоўвала ветлівая дзяўчына пад наглядам вопытнай настаўніцы.
Сістэмная праблема: што адбываецца з сельскімі крамамі
Сітуацыя ў Ярэмічах — толькі частка вялікай праблемы. У малых гарадах і вёсках Беларусі паступова знікаюць крамы сістэмы РАЙПА (як прадуктовыя, так і прамтаварныя). Напрыклад, у вёсцы Ялізава Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці і ў аграгарадку Красналукі Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці спынілі працу адзіныя крамы. Улады тлумачаць гэта нізкай рэнтабельнасцю і прапануюць аўталаўкі або пашырэнне аддзелаў у іншых крамах.
Праблемы не толькі са стацыянарнымі крамамі, але і з аўталаўкамі
Праблемы з доступам да прадуктаў у сельскай мясцовасці ўзнікаюць не толькі з-за закрыцця стацыянарных крам. Улетку мінулага года жыхары вёскі Забярэзіна, што ў 50 км ад Гродна, сутыкнуліся з перабоямі ў працы аўталаўкі. Яна павінна была прыязджаць двойчы на тыдзень, але фактычна з’яўлялася раз у сем дзён або зусім прапускала вёску.
Пенсіянеры скардзіліся на няхватку малака, смятаны і хлеба, прыходзілася чакаць па некалькі гадзін, а частку замоўленых прадуктаў не дастаўлялі. Жыхары звярталіся ў райвыканкам, прадстаўнікі адміністрацыі паабяцалі разабрацца. Падобныя збоі ўжо адбываліся ў 2019 годзе, калі аўталаўка перастала прыязджаць з-за няхваткі персаналу.
